dobra sauna czeska sauna fińska sauna
w ,

SuperSuper

Dobra sauna nie jest zła

Sauna – miłość każdego Fina. Poznaj historie i walory fińskiej sauny. Przedstawimy też najbardziej odjechane sauny. Nie spodziewasz się, gdzie w Finlandii można zażywać kąpieli saunowych.

Sauna to zapewne jedna z pierwszych rzeczy kojarzących nam się z Finlandią. I słusznie, ponieważ od tysięcy lat ma ona ogromne znaczenie dla mieszkańców tego kraju. Uznawana jest nawet za element ich tożsamości narodowej. O nieustannej popularności obiektu świadczy już sama liczba saun na terenie Finlandii – szacuje się, że mogą to być nawet trzy miliony!

Artykuł rzuca światło na historię sauny, związane z nią wierzenia i tradycje, a także rolę tego miejsca w życiu Finów. Znajdziemy w nim również przykłady najdziwniejszych saun, z jakimi można spotkać się w kraju tysiąca jezior.

dobra sauna czeska sauna fińska sauna

Sauna - Od kamieni do podczerwieni

Najstarsze sauny fińskie pochodzą sprzed 10 000 lat, a więc jeszcze z epoki kamienia łupanego. Miały one postać dołów wykopanych w ziemi. Na dnie piętrzyły się sterty kamieni, a wokół otworu stawiano konstrukcję przykrytą korą lub skórami. Gorący stos polewano wodą, a powstała w ten sposób para wodna ogrzewała saunę.

W epoce brązu sauny zaczęły ewoluować w kierunku ich obecnej formy. Budowano je z drewnianych bali i torfu, a w środku znajdował się piec oraz ława do siedzenia. Konstrukcje nie miały jednak podłogi, wznoszono je bezpośrednio na ziemi.

Pod koniec epoki żelaza dotychczasowe sauny zostały przekształcone w małe domki. Tak zwana ,,savusauna” była ogrzewana stosami kamieni, które utrzymywały ciepło do dziesięciu godzin.

Wysokie ryzyko pożarów sprawiło, że średniowieczne sauny wyposażano już w kominy, a także znacznie bezpieczniejsze piece ceglane. Na podwórkach ludzi pojawiało się coraz więcej tradycyjnych saun drewnianych.

Z czasem opracowano piec zużywający mniejszą ilość drewna. Zmodyfikowano metody ogrzewania, dzięki czemu w okresie kryzysu powojennego udało się zaoszczędzić znaczne ilości drewna opałowego. Od 1960 roku grzejniki elektryczne zaczęły wypierać piece opalane drewnem. Wtedy właśnie sauny mogły przenieść się z podwórek Finów do ich domów.

Na przestrzeni dziejów sauna fińska przechodziła wiele zmian, ewoluując od prymitywnej sauny głębinowej aż do nowoczesnej sauny elektrycznej. Saunę znajdziemy dziś niemal w każdym fińskim hotelu, wspólnocie mieszkaniowej czy centrum fitnessu. Oprócz często spotykanych w domach saun elektrycznych popularne są również sauny drewniane, które nadal stawia się na fińskich działkach.

Spośród najnowszych modeli warto wymienić chociażby saunę na podczerwień, saunę namiotową (współczesny odpowiednik najstarszej sauny głębinowej), saunę beczkową oraz saunę przenośną.

Sauna - wierzenia i tradycje

Sauna od dawna odgrywała ważną rolę w życiu Finów, co sprzyjało rozpowszechnianiu się określonych przekonań na temat jej użytkowania. Istniejące wierzenia podpowiadały między innymi, gdzie powinno się zbudować saunę i jakie drewno nadaje się na opał. Nie brakowało również związanych z sauną zaklęć i rytuałów. Często wywodziły się one z historii opisanych w Kalevali, fińskim eposie narodowym, i były wykorzystywane przez mędrców i uzdrowicieli. Rytuały dotyczące sauny, determinowane cyklem rocznym, towarzyszyły i nadal towarzyszą różnym świętom obchodzonym w Finlandii.

Według wierzeń każda sauna ma swojego ducha opiekuńczego, znanego pod nazwą ,,saunatonttu”. Duszek ten chroni saunę i przynosi szczęście jej właścicielom pod warunkiem, że dbają oni o prawidłowe zachowanie w tym miejscu. W środku nie powinno się więc przeklinać, hałasować ani pić alkoholu. Wchodząc do sauny warto natomiast przywitać się z duchem np. poprzez zapalenie świecy lub przyniesienie dla niego szklanki wody.

Znaczenie sauny

Jednym z podstawowych celów korzystania z sauny było oczywiście zachowanie higieny. Zgodnie ze starym powiedzeniem nikt nie jest wystarczająco czysty, jeśli nie posiada sauny. Podczas gdy średniowieczni władcy i arystokraci z innych części Europy próbowali ukryć brud i nieprzyjemny zapach swoich ciał za pomocą makijażu i perfum, Finowie kąpali się w oczyszczającej parze z sauny. Wizyty w tym pomieszczeniu umożliwiały ponadto pozbycie się bakterii, a także pcheł i wszy.

Bardzo długo, bo aż do 1930 roku, sterylna i ciepła sauna była miejscem, w którym Finowie przychodzili na świat. Co więcej, tam również obmywano ciało zmarłego. Wspomniana przestrzeń symbolicznie wyznaczała więc początek i koniec ludzkiego życia.

Na co dzień sauna pełniła jeszcze wiele innych funkcji. Służyła między innymi do prania, leczenia chorób czy przygotowywania posiłków. Bez wątpienia stwarzała także okazję do regularnych spotkań oraz pielęgnowania relacji rodzinnych i towarzyskich. W Finlandii chętnie praktykowano zwyczaj ,,sobotniej sauny”.

W dzisiejszych czasach sauna nadal cieszy się uznaniem. Większość Finów relaksuje się w niej przynajmniej raz w tygodniu, a osoby posiadające domki letniskowe nawet codziennie. Ostatnio wzrasta również popularność saun publicznych. W miastach powstają ponadto specjalne obiekty promujące fińską kulturę sauny wśród zagranicznych turystów.

Niezwykłe sauny - To po prostu trzeba zobaczyć!

Na koniec przyjrzymy się kilku najciekawszym saunom w Finlandii:
  • SkySauna w Helsinkach została zbudowana na diabelskim młynie. Turyści mogą korzystać z niej na wysokości 40 metrów, podziwiając jednocześnie panoramę miasta.
Skysauna dobra sauna czeska sauna fińska sauna
  • Saunagondoli w Ylläs to kolejny przykład sauny powietrznej. Znajduje się ona w jednym z wagoników kolejki gondolowej i jest w stanie pomieścić cztery osoby. Wizyta w niej trwa 20 minut.
Saunagondola Skysauna dobra sauna czeska sauna fińska sauna
  • Sauna Burger King w Helsinkach powstała z myślą o miłośnikach fast foodów. Mieści się na parterze restauracji i posiada telewizor.
Burger King Saunagondola Skysauna dobra sauna czeska sauna fińska sauna
  • Sauna Lodowa w Ruce jest atrakcją turystyczną dostępną w okresie zimowym. Konstrukcja nie topi się pod wpływem wysokiej temperatury, ponieważ piec rozpalany jest na zewnątrz.
Sauna lodowa Burger King Saunagondola Skysauna dobra sauna czeska sauna fińska sauna
  • Saunabussi stanowi natomiast idealne rozwiązanie dla tych, którzy lubią dużo podróżować. Autobus oferuje nowoczesną i stylową saunę z oświetleniem LED.
saunabussi Sauna lodowa Burger King Saunagondola Skysauna dobra sauna czeska sauna fińska sauna

Polecane rozkminki

Zgłoś nadużycie

3 japońskie koncepty, które poprawią Twój stan psychiczny Mushin no shin – umysł bez umysłu Fudoshin – niewzruszony umysł Fudoshin – niewzruszony umysł

3 japońskie koncepty, które poprawią Twój stan psychiczny

mańkut leworęczny leworęczne leworęczna

Mańkut – piętno, przywilej czy normalność?