Szwedzki premier Olof Palme został zastrzelony niemal 40 lat temu. Kto zabił Olofa Palmego? Czy na pewno był to Stig Engström? Poznaj głównych podejrzanych.
w

Morderstwo Olofa Palmego. Kto zabił premiera Szwecji?

Szwedzki polityk i premier Olof Palme został zamordowany w 1986 roku. Po 34 latach trudnego śledztwa, policji udało się wskazać sprawcę tej okrutnej zbrodni. Jednak wiele osób wciąż zastanawia się, czy decyzja śledczych jest słuszna. Większość dorosłych Szwedów pamięta dobrze noc, kiedy zginął premier Olof Palme. Pytanie: „Kto zabił Olofa Palmego?” jest dalej żywe w szwedzkiej kulturze. Poniżej przedstawiamy przebieg śledztwa i trzech głównych podejrzanych.

Premier Olof Palme, a dokładnie Sven Olof Joachim Palme, urodził się 30 stycznia 1927 roku w Sztokholmie i tam zmarł 28 lutego 1986 roku, w wieku 59 lat. Przyczyną śmierci premiera było morderstwo. Choć w 2020 roku wskazano sprawcę zbrodni, wiele osób wciąż ma wątpliwości co do tej sprawy i zastanawia się, kto zabił Olofa Palmego. Czy na pewno był to wskazany przez śledczych Stig Engström?

Premier Olof Palme - kariera polityczna

Olof Palme należał do partii socjaldemokratycznej, tzw. Socialdemokraterna. Pełna nazwa partii to Szwedzka Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza (Sveriges Socialdemokratiska Arbetareparti). Partia działa już od ponad 130 lat, a jej ukierunkowanie polityczne to centrolewica. W swojej politycznej karierze Olof Palme zaszedł bardzo daleko. Piastował funkcję ministra transportu i komunikacji oraz ministra edukacji, a także był posłem do Riksdagu (szwedzkiego parlamentu). Pełnił również funkcję premiera kraju i to właśnie podczas swojego urzędowania na tym stanowisku został śmiertelnie zastrzelony. Przez bardzo długi czas zastanawiano się, kto zabił Olofa Palmego.

kto zabił olofa palmego premier olof palme morderstwo olofa palmego stig engström
Premier Olof Palme

Olof Palme - jak zginął?

Premier Olof Palme zginął 28 lutego 1986 roku o godzinie 23:21 na skrzyżowaniu ulic Sveavägen i Tunnelgatan w Sztokholmie. Nikt nie spodziewał się, że akurat tego dnia zakończy się życie premiera Szwecji. Był to całkiem zwyczajny dzień. Olof Palme i jego żona, Lisbet Palme, postanowili wybrać się na seans filmowy. W kinie spotkali się ze swoim synem, Mårtenem i jego narzeczoną. Wszyscy razem obejrzeli film, po czym małżeństwo Palme zaczęło iść piechotą w stronę domu. Spacerowali ulicą Sveavägen, gdy nagle za parą pojawił się mężczyzna z bronią i postrzelił Olofa Palmego w plecy z bliskiej odległości. Strzał okazał się śmiertelny: premier Olof Palme zmarł niecałą godzinę później w szpitalu. Kilka sekund po strzelaninie, morderca zaczął biec wzdłuż ulicy Tunnelgatan. Widziały go tam dwie osoby, jednak nie wiedziały, co właśnie zaszło, więc nie zwróciły na mężczyznę większej uwagi. Gdy na miejsce zbrodni przybyła policja, sprawca zbrodni już zniknął.

Śledztwo w sprawie morderstwa

Dochodzenie w sprawie morderstwa Olofa Palmego trwało 34 lata, od 1986 do 2020 roku. Było to z pewnością największe śledztwo w historii Szwecji i jedno z największych na świecie. Podczas śledztwa przyjrzano się ponad 90 tysiącom osób, 10 tysięcy zostało przesłuchanych, zbadano 25 tysięcy różnych śladów i przetestowano 788 sztuk broni. Podczas śledztwa wytypowano trzech głównych podejrzanych. Byli to: Victor Gunnarsson, Christer Pettersson i Stig Engström. Po 34 latach śledczy odpowiedzieli wreszcie na pytanie, które zadawali sobie ludzie na całym świecie: „Kto zabił Olofa Palmego?”.

Victor Gunnarsson

Jednym z pierwszych podejrzanych w sprawie morderstwa Olofa Palmego był Victor Gunnarsson.

Gunnarsson był prawicowym ekstremistą i krytykiem Palmego z południowej Szwecji. Policja zaczęła go podejrzewać już kilka dni po śmierci Olofa Palmego. W wieczór morderstwa Gunnarsson zaczepiał ludzi w kawiarni, gdzie rozmawiał z nimi i wyrażał swoją ostrą niechęć względem premiera Szwecji. Po rozmowie wręczał swoją wizytówkę z nazwiskiem i numerem telefonu. Kilka osób, do których podszedł tego wieczoru mężczyzna, zgłosiło się na policję. Wkrótce Victor Gunnarsson został wezwany na przesłuchanie.

kto zabił olofa palmego premier olof palme morderstwo olofa palmego stig engström
Victor Gunnarsson

Victor Gunnarsson był członkiem Europeiska Arbetarpartiet (Europejska Partia Robotnicza), czyli organizacji, która otwarcie wyrażała swoją niechęć do Olofa Palmego. Podczas konfrontacji policyjnej świadkowie z kina i Tunnelgatan wytypowali go jako możliwego sprawcę. Na kurtce mężczyzny znajdowały się ślady wskazujące na użycie w ostatnim czasie broni palnej. Co więcej, okazało się, że broń Gunnarssona była tego samego rodzaju, co broń, z której zastrzelono Palmego. Mimo podejrzeń po ośmiu dniach wypuszczono Gunnarssona z aresztu. Po wyjściu na wolność mężczyzna dalej otwarcie krytykował Palmego. Śledczy zebrali specjalną grupę, która miała kontrolować działania Gunnarssona, ale nie znaleźli żadnych konkretnych, mocnych dowodów wskazujących na popełnienie zbrodni przez Gunnarssona. Wkrótce zakończyło się dochodzenie w sprawie Gunnarssona. Mężczyzna wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie został później zamordowany przez byłego policjanta, który zabił Gunnarssona z zazdrości.

Christer Pettersson

Policja dosyć wcześnie zainteresowała się Christerem Petterssonem. Przez długi czas śledczy uważali, że to właśnie z jego broni zginął premier Olof Palme, ponieważ mężczyzna przypominał opublikowany przez służby szkic policyjny. W 1988 roku Pettersson został wezwany na przesłuchanie, podczas którego odbyła się konfrontacja świadków, w której uczestniczył między innymi syn Olofa Palmego, Mårten. Konfrontacja była nagrywana, a nagranie obejrzała potem Lisbet Palme, żonie premiera, która wskazała Christera Petterssona jako mordercę swojego męża. Niedługo potem Pettersson został aresztowany, a w 1989 skazany przez sąd rejonowy za morderstwo premiera Olofa Palmego. Jednak mężczyzna złożył do sądu najwyższego odwołanie od decyzji. 

kto zabił olofa palmego premier olof palme morderstwo olofa palmego stig engström
Christer Pettersson

Podczas rozprawy Lisbet Palme przyznała, że nie jest pewna co do swojego wyboru. Przed konfrontacją świadków dostała ona cynk od policji, że podejrzany jest alkoholik z miasta Solletuna, więc podczas nagrania wytypowała osobę, która jej zdaniem najbardziej przypominała alkoholika. Niedługo potem Christer Pettersson został uniewinniony i zwolniony z aresztu. Wciąż jednak podejrzewała go policja, która uważnie śledziła jego poczynania. W 2004 roku Pettersson zmarł, a przyczyną śmierci było poślizgnięcie się na lodzie i uderzenie głową w asfalt.

Stig Engström - Skandiamannen

Stig Engström był grafikiem i konsultantem reklamowym. Pracował w firmie Skandia, stąd przydomek ”Skandiamannen” (mężczyzna ze Skandii). Engström obracał się w kręgach mocno krytykujących to, co robił premier Olof Palme. Potrafił korzystać z broni, ponieważ należał niegdyś do klubu strzeleckiego. Miał też łatwy dostęp do broni poprzez swojego kolegę. Był jednym ze świadków morderstwa. Jednak jego zeznania różniły się od innych. Już w 1986 śledczy, dopuszczali możliwość, że to właśnie Engström zamordował premiera Olofa Palmego. Jednak jego sprawę odsunięto na bok i zajęto się innymi podejrzanymi. W 2016 roku większość członków Palmegruppen (grupy śledczej ds. morderstwa Olofa Palmego) odeszło na emeryturę. Nowi pracownicy zwrócili uwagę na kwestię zeznań Engströma. Jako świadek zeznawał w sprawie morderstwa, ale to, co mówił, zupełnie nie pokrywało się z zeznaniami innych świadków.

Stig Engström

Engström twierdził, że w noc morderstwa starał się uratować życie Olofa Palmego, rozmawiał z Lisbet Palme i wskazał policjantom kierunek, w jakim uciekł sprawca. Jednak żadne ze świadków nie potwierdziło jego wersji wydarzeń. Ponadto wygląd mężczyzny pasował do opisu sprawcy, jaki podali świadkowie zdarzenia, a więc wszystko wskazywało na to, że to właśnie Engström zamordował premiera Szwecji, Olofa Palmego. Problem w śledztwie pojawił się, gdy policjanci próbowali powiązać Engströma z typem broni użytej do zastrzelenia Palmego, ponieważ po tylu latach nie dało się dopasować broni Engströma do śmiertelnych w skutku kul wystrzelonych w 1986 roku. Śledczy nie mogli przeprowadzić kolejnych przesłuchań z Engströmem, ponieważ mężczyzna zmarł w roku 2000.

Ostateczna decyzja

Pomimo luk w śledztwie, w 2020 roku, podczas konferencji prasowej, członkowie Palmegruppen ogłosili, że oficjalnie uznali Engströma uznany za sprawcę morderstwa. Wiele osób akceptuje decyzję śledczych co do sprawcy morderstwa, ale inni wciąż zastanawiają się, kto zabił Olofa Palmego. Niektórzy uważają, że premier Olof Palme został zamordowany przez Christera Petterssona. Istnieje mnóstwo teorii spiskowych, powstają na ten temat książki i filmy. Na wiele pytań w tej sprawie wciąż nie ma odpowiedzi. Dlaczego śledztwo w sprawie morderstwa premiera Szwecji trwało aż 34 lata? Czemu śledczy przeoczyli część wskazówek? Morderstwo Olofa Palmego pozostaje zagadką.

Rozkminiła: Ola Chmielewska
Redakcja: Ola Chmielewska
Grafika: Hubert Kalinowski 

Źródło: Palmemordet.se

Zgłoś nadużycie

Znudziło ci się picie kawy codziennie? Chcesz ją ograniczyć lub zastanawiasz się czy picie kawy jest zdrowe? W tym artykule znajdziesz odpowiedzi!

Co rano zamiast kawy?

Domowe maski do włosów typu „zrób to sam”: 6 przepisów - domowa maseczka na włosy, dzięki którym zawsze będą wyglądać świetnie. Sprawdź!

Domowe maski do włosów typu „zrób to sam”