kawa finlandia fenomen
w

Lubię!Lubię! SuperSuper

Fenomen kawy w Finlandii

Kto jest największym konsumentem kawy na świecie? Włosi? Francuzi? Nic bardziej mylnego. Finowie piją ją w monstrualnych ilościach.

Kawa stanowi ważną część fińskiej kultury, a Finowie są mistrzami świata w jej piciu. Nigdzie indziej nie spożywa się tyle kawy, co w Finlandii. Mieszkaniec tego kraju wypija średnio trzy filiżanki dziennie, czyli aż dziesięć kilogramów rocznie! To naprawdę bardzo dużo. We Francji czy Włoszech, powszechnie uważanych za największych konsumentów kawy, pije się jej ponad połowę mniej niż w Finlandii.

Finowie piją kawę niezależnie od okoliczności. Gorący napój towarzyszy im w dni powszednie oraz w święta, w chwilach radosnych i smutnych. Kawy nie może zabraknąć na żadnym przyjęciu, gdzie pozwala ona zrelaksować się i podtrzymać relacje towarzyskie. Finlandia to także jedyny kraj, w którym przerwa na kawę jest podstawowym prawem każdego pracującego.

Początki kawy w Finlandii

Przypuszcza się, że pierwszym Finem, który spróbował kawy, był pochodzący z Turku Axel Käg. Miał uczynić to w 1637 r., gdy towarzyszył księciu Szlezwiku-Holsztynu w podróży do Persji.

Kawa została sprowadzona do Finlandii w latach 20-tych XVIII w. Początkowo mogli cieszyć się nią tylko najbogatsi mieszkańcy, jednak stopniowo napój ten stał się popularny także wśród niższych warstw społecznych. Do samych Helsinek kawa dotarła około połowy XVIII w. Pierwszymi konsumentami byli oficerowie twierdzy Viapori.

Co ciekawe, w latach 1756-1792 w Szwecji, w skład której wchodziła wówczas Finlandia, uchwalono przepisy zakazujące picia kawy. ,,Warzenie i picie kawy jest zabronione pod karą grzywny, aby nie dopuścić do zgubnej żądzy rozkoszy i luksusu”. Ostatni taki zakaz zniesiono w 1802 r. 

Wzrost popularności kawy wśród Finów

W XIX w., gdy do Finlandii przybyli Rosjanie, kultura kawy była już dobrze ugruntowana. Ludność wiejska starała się naśladować zwyczaje szlachty i duchowieństwa, dzięki czemu napój pojawiał się nawet w najbiedniejszych domach. Na przełomie XIX i XX w. picie kawy stanowiło już element codzienności chłopów i robotników. Ograniczyło ponadto spożywanie alkoholu.

Od samego początku kawa była czymś więcej niż tylko środkiem pobudzającym. Kształtowała również życie towarzyskie Finów. Stolik do kawy zaczął kojarzyć się z najważniejszymi chwilami, uroczystościami i rocznicami. Pierwotnie kawę pito tylko w dni świąteczne, jednak stopniowo stawała się ona bardziej uniwersalna. Na przełomie XIX i XX w. sięgano po nią aż trzy razy dziennie – rano, po południu i wieczorem.

Rewolucja Pauliga

Początkowo fińska kawa była sprzedawana w surowej postaci, a ludzie wypalali ją dopiero w swoich domach. Zmieniło się to w 1924 r., kiedy spółka Paulig jako pierwsza w Finlandii wprowadziła na rynek kawę prażoną i pakowaną. Pierwsze opakowania były ręcznie zwijanymi i pieczętowanymi papierowymi torbami o wadze 250 i 500 gramów.

W 1925 r. Paulig nabył pierwszą maszynę pakującą. W kolejnym roku sprzedaż kawy prażonej przewyższała już sprzedaż kawy zielonej. Pierwsze kawowe produkty marki Paulig pojawiły się w 1929 r. Były to Juhlasekoitus i Presidentin sekoitus, poprzedniczki słynnych kaw Juhla-Mokka i Presidentti.

Wyzwania dwudziestego wieku

W latach 40-tych XX w. wprowadzono regulacje w spożywaniu produktów. Kawa została zastąpiona specjalnym substytutem, powstającym w wyniku prażenia zbóż i cykorii. Pierwszy statek z prawdziwą kawą z Brazylii przybył do fińskiego Turku w 1946 r. i został powitany z wielką radością.

Kolejnym ważnym etapem było pojawienie się w Finlandii nowoczesnych urządzeń służących do przygotowywania ulubionego napoju mieszkańców. Pierwsze elektryczne ekspresy do kawy weszły na fiński rynek pod koniec lat 60-tych, a w następnej dekadzie upowszechniły się w całym kraju.

W ostatnich dziesięcioleciach Finlandia otworzyła się na świat, a kultura kawy została wzbogacona o nowinki z innych krajów takie jak espresso czy cappuccino. Włoskie espresso, podawane w filiżance lub małej szklance, było dostępne już w latach 50-tych w niektórych helsińskich kawiarniach, ale w całym kraju upowszechniło się dopiero na przełomie lat 80-tych. Cappuccino i caffe latte nie były tam szerzej znane aż do lat 90-tych.

Stare i nowe zwyczaje

Kawa w filiżance, kostka cukru między zębami. Tak właśnie Finowie, a przynajmniej robotnicy, pili kawę podczas wojen. Na przestrzeni lat zwyczaje związane z tym napojem uległy zmianie. Porcelanowe filiżanki zostały wyparte przez duże kubki, dzięki czemu pijący mogą dłużej delektować się ich zawartością. Picie kawy nie musi już odbywać się w określonym miejscu. Współcześni Finowie mogą swobodnie przemieszczać się ze swoimi kubkami. Chętnie kupują oni kawę na wynos.

W kawiarni coraz częściej zamawia się kawę na bazie espresso, chociaż kawa filtrowana z mlekiem nadal jest numerem jeden. Tylko co trzecia kawa pita w Finlandii ma kolor czarny. Zwłaszcza w miastach wielu konsumentów wlewa do niej mleko roślinne, np. owsiane, zamiast krowiego.  

Niektóre zwyczaje związane z kawą są naprawdę zadziwiające. Zobaczcie sami!

kawa finlandia fenomen

Kawa towarzyszy Finom również w życiu zawodowym. W miejscu pracy obowiązuje zasada, zgodnie z którą każda zatrudniona osoba przynosi określoną ilość kawy. Firmy prowadzą w tym celu nawet specjalne dzienniczki. Uzupełniana na bieżąco lista pomaga ustalić, kto dostarczył swoją porcję w terminie, a kto jeszcze się ociąga.

finlandia fenomen kawa

Tradycyjna przerwa na kawę przysługuje także kierowcom autobusów. Będąc w Turku, możecie spotkać pojazd, na którym zamiast standardowych danych wyświetla się napis ,,Kaffepaussi”. Oznacza to, że autobus ten jeszcze przez chwilę nie ruszy się z miejsca.

Finowie są narodem, który potrafi zrobić coś z niczego, o czym świadczy ich zamiłowanie do rękodzieła i wszelkiego rodzaju przeróbek. Do często wykorzystywanych materiałów należą… opakowania po kawie. Wykonuje się z nich rozmaite ozdoby oraz przedmioty codziennego użytku takie jak torby czy kosze. Trzeba przyznać, że wyroby te prezentują się całkiem nieźle!

Podsumowując temat kawy, warto dodać, że Finowie często podkreślają jej zdrowotne właściwości. U dorosłych zmniejsza ona ryzyko zachorowania na cukrzycę, zaś u osób starszych wpływa na poprawę pamięci i zapobiega rozwojowi demencji. Ponadto zawarta w kawie kofeina łagodzi objawy Choroby Parkinsona i chroni przed marskością wątroby. Źródła: Tłumaczenie z języka fińskiego: Agnieszka Adamik

Zgłoś nadużycie

Pumpkin Spice Latte dyniowe latte spice pumpkin latte starbucks

Dyniowe latte – Wszystko o Pumpkin Spice Latte ze Starbucks`a

dzień niepodległości święto narodowe święto niepodległości Norwegia vs Polska

Narodowe Święto Niepodległości – Norwegia vs Polska